Our new issue FGA#38 What life could be

FGA#38

What life could be/the ambivalence of success

This FGA International Edition is an oral history about place, living as an artist, being contemporaries and sharing a time frame with specific problems and enchantments. Photos, quotes, maps and documents, artists’ contributions and essays, are inserted into the flow of the conversations. Ten white pages are occupied by a scent.  

In this issue we focus on four topics: CO-OPs, Art, Money, and Psychedelics. Our main topic is learning from CO-OPs as a form of living and working together, based on a number of examples as a case study.

 In 2018 we started revisiting people, topics and places that featured in FGA’s 2008 Swiss Issue, and soon started focussing on cooperative forms of thinking, living and working together. Some good people in Zurich, Geneva and St-Imier, Glarus, Rolle, Biel and Tschlin, shared their knowledge and experiences about proposals and counter-proposals from ancient times, from the 1920’s, 50’s, 70’s, 80’s and now. 

The cities we live in are changing rapidly. Their proclaimed success excludes many from affordable space to live and work. What could life be and what can art contribute to that? “To survive as a singular artist, we must organise collectively”, Pascal Gielen said. In this issue SciFi author P.M. asks: “How would you really like to live? What do you really want to do? In what kind of society would you feel comfortable?” FGA adds: What can spur and support the possibility of imagening, building and living such proposals, and keep them outside the market? One co-op law from the 1920’s is important, but Terrence McKenna sees the root of the matter underground, and claims it is the largest rhizome of psychedelic mushrooms on earth that first sparked the collective imagination of what life could be. 

FGA#38

14 Conversations with:

Lisa Lee Benjamin, Frank Hyde-Antwi, Wenzel A. Haller, Felix Stephan Huber, Marco Jacomella, Claudia Jolles, Andreas Marti, Angela Marzullo and Michael Hofer, NORM, Jan van Oordt, Manuela Pfrunder, Curdin Tones, Eva Wagner, Hans Widmer aka P.M.

Image- and Text contributions by:

Stefan Burger, Delphine Chapuis Schmitz, Hayat Erdogan, Tine Milz und Julia Reichert, Anne-Laure Franchette, Patrizia Mazzei und Andreas Marti, Haus am Gern, Michael Hiltbrunner, Marco Jacomella and Michele D’Ariano Simionato, Marta Margnetti and Giacomo Galletti, Pietro Mattioli, Jan van Oordt, Elodie Pong, Arthur de Pury, Boris Siemaszko and Melina Wilson, Curdin Tones, Micha Zweifel

Dokuments, fragments and quotes by:

Søren Berner, Stefan Burger, CIRA, Ernst Gisel, Terrence Mc Kenna, Otto Mueller, Serge Stauffer

Artists and editors: Robert Hamelijnck & Nienke Terpsma

360 pages, 19 x 13 cm, paperback

Design: Nienke Terpsma, Rotterdam

Publisher: edition fink. Zürich 2018

ISBN 978-3-03746-232-4

ISSN 1874-0227

CHF 24.00 / EUR 19.95 / USD 25.00

The Spot for the End of Time

Chapter 1: Birth

We received an official invitation for The Spot for the End of Time by our friends from Woodstone Kugelblitz to come to their house in France for a duration of 2 to 22 days. It is a new project about 'free time', or time for nothing as they write and Apocalypse (present and future).
We accept of course! Their house is not far from the Loire, the last "wild" river in Europe. This is going to be a wonderful summer :-) Rien est trop tard la vie, les pompiers volantaires de l'apocalypse.
RH

This is the invitation letter we received:

FGA in Basel: I Never Read + Liste magazine table

Please go to our website if you like to buy FGA38.
www.fuckinggoodart.nl

Liste 10—16 June 2019. Burgweg 15, Basel.

In two and a half weeks (12—15 June) we will be in Basel for the I Never Read Art Book Fair in the Kaserne to present our new FGA#38 International Edition (2019). We could have also called it the COOP-Issue because it is partly about how we can create and keep affordable living and working space for the long term. This is becoming more and more a problem.

We will also bring our Existentialism Issue (FGA#35) made in 2017 to the table. It is the closing project of Alexandra Blättlers project New Existentialism, and contains 3 conversations and an essay. The conversations are with: Ger Groot, Dutch philosopher and writer; Alana Jelinek, Australian artist and writer of the book This is Not Art: Activism and Other "Not-Art"; and Alexandra Blättler, curator of the show and Swiss art historian. The essay The Crude Read of True Resolve is by Jan Verwoert, he is a German critic, writer and lecturer on cultural theory, and a musician.

At the same time both editions can be found on the Liste magazine table. We have been at the Liste magazine table for more than 10 years and for us it is kind of a reality check to see how your own publication relates to other magazines, especially since we are not a "real" art magazine. But who knows, maybe we are? How we look at it is that we operate in the folds of the system.

Just like in previous years, we have a barter deal and we share our banners and information.
Hope to see you in Basel!

***

FGA#38, International edition—What life could be.
Published by edition fink, Zurich.

FGA38_Title: What life could be / the ambivalence of success

(International Edition: Zurich—2019)

14 Conversations with:

Lisa Lee Benjamin, Frank Hyde-Antwi, Wenzel A. Haller, Felix Stephan Huber, Marco Jacomella, Claudia Jolles, Andreas Marti, Angela Marzullo and Michael Hofer, NORM, Jan van Oordt, Manuela Pfrunder, Curdin Tones, Eva Wagner, Hans Widmer aka P.M.

Image- and Text contributions by: 

Stefan Burger, Delphine Chapuis Schmitz, Hayat Erdogan, Tine Milz und Julia Reichert, Anne-Laure Franchette, Patrizia Mazzei und Andreas Marti, Haus am Gern, Michael Hiltbrunner, Marco Jacomella and Michele D’Ariano Simionato, Marta Margnetti and Giacomo Galletti, Pietro Mattioli, Jan van Oordt, Elodie Pong, Arthur de Pury, Boris Siemaszko and Melina Wilson, Curdin Tones, Micha Zweifel

Dokuments, fragments and quotes by:

Søren Berner, Stefan Burger, CIRA, Ernst Gisel, Terrence Mc Kenna, Otto Mueller, Serge Stauffer

360 pages, 72 img., 52 in colour, 17 facsimiles

19 x 13 cm, paperback

Design: Nienke Terpsma, Rotterdam

Publisher: edition fink. Zürich 2018
ISBN 978-3-03746-232-4

ISSN 1874-0227

CHF 24.00 / EUR 19.95 / USD 25.00

Please go to our website if you like to buy FGA38.
www.fuckinggoodart.nl

FGA at La Dépendance in St-Imier

From 15—27 May we were artists-in-residence at La Dépendance in Saint-Imier in Switzerland. La Dépendance is a tiny idyllic summer house nested in a once kind of bourgeois garden with conifers, and apple tree etc. But now everything is overgrown and wild. The house belonged to the hairdresser of the village and is 100 meters remote from Sur Le Pont, a big old house that was once an Inn and restaurant. Now a group of 9 (young) people live there. It is a heterogenous group all with different professions and most of them are from Basel and 7 years ago they bought the house and it took them years to renovate it. A year ago Jan van Oordt—he is an artist—bought it for 35,000 CHF and he has found a nice way to earn back the borrowed money. He calls it Drawings for La Dépendance.

It works like this: Jan asks people (not just artists) to make a drawing (or several) on a sheet of A5. They have to send them by post to St-Imier. With the collection of drawings Jan makes exhibitions and tries to sell them for 1 CHF. He now has a collection of around 10,000 drawings and has sold 2,500. He still has a long way to go.

FGA Art Map Arnhem

Was tut Arnhem für die Kunst?

Arnhem now has around 25 artists’ initiatives. You will not believe it, but that means Arnhem has more initiatives than art capital Berlin in relation to the number of inhabitants! 

In the beginning of the 1980s there were only a few artists’ initiatives in the Netherlands. Amsterdam had W139, Den Bosch V2 (both transformed into institutions) and Arnhem had Paleis voor Schoone Kunsten. This was followed by Plaatsmaken, Hooghuis and Oceaan. The reason for this DIY mentality was simple: there was only one professional white-cube space for presentation, Arnhem’s museum for modern art (now: Museum Arnhem). We had no choice but doing it ourselves or leave. And today this in fact didn’t really change. Arnhem is still lacking a proper Centre for Contemporary Art (CCA) and the spirit of self-organisation is still very present today. And, apperently, for our generation of artists running a project space is an important, inherent part of artistic practice. It gives agency, creates discourse and gives meaning to existence in general. It activates opportunities to reinvent and shape new forms of art. Certainly there must be economic reasons too. Running a project space can be the cork that keeps your art practice afloat. 

Arnhem might not be the most obvious choice to settle down if you want to set up an art practice. There is Rotterdam, The Hague or Amsterdam, and the more adventurous move to Brussels, London, or Berlin where 40,000 creatives try to make it, somehow. And what about the Ruhr Metropolis? In one hour you’re smack in the middle of the excitement of Dortmund, Düsseldorf, and Cologne. Just across the border you’ll find Artist-residency Schloss Ringenberg in Hamminkeln, the Ruhr Trienale, Emscherkunst, and Hardware MedienKunstVerein Dortmund. 

Is Arnhem more a place for making art than for presentating it? To our surprise Stichting atelierbeheer SLAK is the largest organisation for studio spaces in the Netherlands, managing 175 buildings and providing more than 1000 affordable studios. This can be a good reason to move here. Another good reason to be in the periphery, away from the international artworld and power galleries, is the opportunity for creativity and experimentation… the good life in the lee. But creativity and experimentation don’t exist all on their own. Can artists earn money here? Why are there (almost) no galleries?
Arnhem, Velp, Oosterbeek and Rozen-daal are very rich municipalities, so are there art collectors? Why is there no funding for individual art projects and artistic research? Why is there no budget for a ‘professional’ subsidised artist-residency program or exchange with other European cities? All these questions come to mind.

In the Nieuwe Arnhemse Krant #12, we read about the imbalance in the cultural sector and that most of the money stays with the managers. In the cultural sector most people still think it is normal that artists are not paid. It’s outrageous! Everyone is paid, the minister of culture, the directors of the art institutes and museums, the curators, the tea lady, the cleaners... so why not the artists? It’s time the subsidies for culture will be fairly redistributed: the managers get less and the artists more, a lot more, and also the tea-lady. Check out the New York-based activist organisation W.A.G.E. (www.wageforwork.com).

We wanted to map what is happening in Arnhem because we asked ourselves: is Arnhem a good “home base” for artists to live and work? Given the number of project spaces and affordable ateliers, Arnhem could become the first city in Europe where artists do not live in poverty, but may have a sustainable or even a profitable art practice. If we look at the list of initiatives it is clear that the artists do most of the work. And they are doing it already for over 30 years. Yes, project spaces are fun, but ‘fun’ is simply not good enough! 

Why spend 11 million on the expansion of a nice small provincial museum (aka the Dick Ket museum) that never has been really interested in contemporary artists from the region as far as I know? Why not just spend it on more structural support for the existing, miraculously resilient, informal, precarious, no-or low budget artist-run spaces to go next level? And/or on a serious (CCA) Centre for Contemporary Art? If part of that money had been given—for example—to the initiators of the Melksalon years ago, such an art institute could already be standing on the banks of the river Rhine; artist-run, bottom-up. Part of this 11 million could also have been put into funding for project & research grants, artists’ fees, artist-in-residences or an exchange program. But apparently the cultural-policy makers have quite a different vision and ambition. 

Rob Hamelijnck, 24 September 2016

Fucking Good Art Map Rotterdam 4.0

Art Map is free and can be found at various art spaces in Rotterdam.

Editorial
Wow-factor, pop-ups, cultural entrepreneurship and festival terror, that’s Rotterdam! 55 festivals this year and the city is expecting approximately 1.5 million visitors. This is today’s interpretation of ‘mental resilience through cultural self-motivation’, which was the objective of the Prins Bernhard Cultuurfonds: rebuilding the war-torn cultural life of The Netherlands.

And what about Art?
This art map (version 4.0) lists currently active spaces or zones that support contemporary art, including 50 presentation spaces, 35 production spaces, 29 studio buildings, 6 art prizes and 4 bookshops.

Which cities support artists best? Is Rotterdam one of them? Conditions: 1. Affordable housing and studios 2. Decent public transport system 3. A supportive, international community 4. Art funding and residency programmes 5. Access to information and networks. 1 and 2: yes; 3, 4 and 5: not so sure?

The quantity of art spaces or ‘contact zones’ does not define the quality and liveliness of the art scene. The art does! People do! Perhaps there are too many spaces in relation to the number of people inhabiting the art scene. Often it is mainly artists that make up the audience; being members of the audience is their second professional unpaid job. Unfortunately zeitgeist-chasing curators, flamboyant scholars and the beau monde are hardly ever spotted.

Relative isolation is necessary to get some work done. Contact with and access to networks from outside is crucial for the survival and future of artists and a local art scene. Maybe the old cliché is true, and Rotter-dam is more a place for production than for presentation?

Rob Hamelijnck
September 2015
               
This map is sponsored by Festival Kunst in het Witte
de Withkwartier & Kunstblock www.festivalwwwk.nl
www.kunstblock.nl

www.fuckinggoodart.nl
Rob Hamelijnck and Nienke Terpsma
Print: De Boog, Rotterdam 
Proofreading: Gerard Forde.
Creative Commons Attribution-Non commercial-No Derivative.

Comments: mail@fuckinggoodart.nl

Down the Rabbit Hole: Kunstvlaai 2014

"Down the Rabbit Hole", billboard piece for Kunstvlaai 2014

Fucking Good Art residency at EOFA in Genève

Good Art Blog
To the reader of Side by Side. From beginning of February to end of April the artists and editors of Fucking Good Art escape to Switzerland. Here they found temporary cultural asylum in the Embassy of Foreign Artists (EOFA) in Genève, where they shelter from the hostile climate against art and culture in Dutch society. During these 3 months they will study the principles of anarchism and how this can help art. What they hope to find are new routes not yet taken, away from the mainstream dominated by the art market. Their findings will be published side by side on www.fuckinggoodart.nl

Fucking Good Evening with Tom Hodgkinson in WORM

Kapitalistisch Realisme: Anarchy in the UK
2 November 20.30h in WORM
3 avonden rondom Fucking Good Art –The Countryside Issue
Over de utopisten, de escapisten, de anarchisten, de idealisten en de pragmatici die uit de slipstream en de mainstream vertrokken, weg uit de stad en ‘back to the land’, om daar zelf iets van de grond te trekken.



Summery ENG:
Fucking Good Evening with Tom Hodgkinson in WORM
Lecture + performing Anarchy in the UK on ukulele
The lecture will be held in English!

Locatie: WORM, Boomgaardsstraat 71 Rotterdam
Datum: Vrijdag 2 november
Zaal open: 20.00h
Start: Lezing begint om 20.30h

Fucking Good Art en WORM organiseren in het kader van de serie Kapitalistisch Realisme drie avonden rondom The Countryside Issue van FGA. The Countryside Issue is een serie kleine monografische verkenning van hedendaagse kunst in ‘de periferie’. Na twee jaar zullen die issues samen gebonden worden.

Quote
“The Western world has allowed freedom, merriment and responsability to be taken from it, from ourselves, and substituted with greed, competition, lonely striving, greyness, debts, McDonalds and GlaxoSmithKline.” TH

Avond #1) Tom Hodgkinson – How to be Free / Anarchy in the UK
Voor deze eerste avond is de Engelse schrijver en journalist Tom Hodgkinson (1968) uitgenodigd. Hij is de oprichter en hoofdredacteur van het tijdschrift The Idler, een jaarlijkse periodiek dat campagne voert tegen het arbeidsethos, en auteur van How to be Free. Op zoek naar een goedkoper leven verhuisde Hodginson van London naar het platteland van Devon.  Over die transitie van stadsbewoners naar de praktijk van een gemengd familiebedrijf schreef hij dit handboek met korte hoofdstukken getiteld “Banish anxiety”, “Abolish Resentment”, “Stop Consuming”, “Start Producing”, Quit “Moaning”, Bake your own bread, “Make Music”, “Stop competing” en “Escape Dept”. Tegelijkertijd is het boek een uitgebreide ideeengeschiedenis over politieke en filosofische achtergronden van het denken over vrijheid en anarchisme.

WORM is een instituut voor avantgardistische recreatie, bestaande uit een kunstenaarscollectief, een podium met winkel en een Parallelle Universiteit.
Fucking Good Art is een magazine voor niet-academisch artistiek onderzoek opgericht in 2003 door de kunstenaars Rob Hamelijnck en Nienke Terpsma.

www.worm.org
www.fuckinggoodart.nl

Subsidiebudget Rotterdam

De Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur heeft op verzoek van het gemeentebestuur een advies opgesteld over de verdeling van het subsidiebudget voor de cultuurplanperiode 2013-2016. Het budget voor het lopend cultuurplan bedraagt ruim 91 miljoen euro. Voor de nieuwe cultuurperiode gaat het cultuurplanbudget naar ruim 72 miljoen. BKV-gelden staat hier los van en heeft eigen criteria.

Voor Rotterdamse kunstenaars van belang hoe CBK het er van af brengt.
Samenvatting advies voor Centrum Beeldende Kunst (CBK):
De beleidsnota is niet visionair, is weinig reflexief, geeft geen goede analyse van de ontwikkelingen en bewegingen in het veld van de beeldende kunst en positioneert vervolgens de instelling daarin onvoldoende. Op enkele onderdelen doet het CBK het goed. TENT. is het best functionerende onderdeel van de instelling. Het is een goede gedachte de Internationale Beeldencollectie (Sculpture International Rotterdam) bij het CBK onder te brengen.

Aangevraagd:
€ 1.716.000 regulier subsidie
€ 500.000 voor internationale beeldencollectie +
uit BKVgelden € 1.400.000
totaal= € 3.616.000

Advies: Positief
€ 1.361.000 +
€ 1.400.000 uit BKV-gelden
totaal=€ 2.761.000

Enkele vragen: Wat doet het CBK met al dat geld? Hoeveel gaat naar de hardware en salaris? En... heel belangrijk; hoeveel gaat er naar de kunstenaars? 

Fucking Good Art
#29 – Art in the Age of Berlusconi

Text: Englisch

22,50 Euro

Nope, this is not a magazine on Berlusconi! Much rather, Fucking Good Art’s latest Italy travelogue references the “Cavaliere” only as symptomatic of our times of moral decay, in which independent intellectual and critical culture increasingly falls prey to a populist politics exacerbated by the financial crisis – and this, of course, rings true across Europe. The particular goal of this journey is to examine, via dialogue, the current artistic, social and political scene through the eyes of those involved on location. The structure of the book reflects the various stops between Rome and Palermo. Every chapter consists of diary entries that compile commentary, quotes, fact or fiction. Bottom line: in Italy, at least you’ll always have Italy!

Nein – dies ist kein Magazin über Berlusconi! In dem Italien-Reisebericht von Fucking Good Art steht »der Cavaliere« vielmehr paradigmatisch für unsere Zeit des moralischen Verfalls, in der unabhängige intellektuelle und kritische Kultur einer durch die Finanzkrise beschleunigten populistischen Politik zum Opfer fällt – und das betrifft schließlich ganz Europa. Insbesondere ist das Ziel dieser Reise die derzeitige künstlerische, soziale und politische Szene vor Ort in Gesprächen und durch die Augen der Involvierten zu erkunden. Die Struktur des Buches reflektiert dabei die verschiedenen Stationen von Rom nach Palermo. Jedes Kapitel besteht aus zusammengestellten Reisetagebucheinträgen, die Erfahrungen sowie Kommentare, Zitate, Fakten oder Fiktion wiedergeben. Fazit: in Italy, at least you’ll always have Italy!
(text: do you read me?!)

Fucking Good Art @ Liste 17

Fucking Good Art will be represented at Liste 17, June 12 – 17. FGA#29 Italian Conversations – Art in the age of Berlusconi can be found at the magazine table. Go to: www.liste.ch

Haben und Brauchen

Er wordt hier heel veel geklaagd. De cultural workers in Berlijn - kunstenaars en curatoren - hebben het de hele tijd over een onderwerp: geld. Het lijkt alsof ze vinden dat ze er recht op hebben. In 2006 maakten wij onze FGA International edition / Berlin. Hierin publiceerden we samen met Catherine Griffiths een lijst van meer dan 60 project spaces of Kunst Raume. Nu 5 jaar later hoor ik dat dit aantal op z'n minst is verdubbeld naar rond de 120, en het aantal creatieven zal ook wel zijn toegenomen. Toen maakte Zitty een schatting van 20.000.
Als dat ook is verdubbeld dan zijn er in Berlijn 40.000 creativen, kunstenaars, ontwerpers en curatoren. En al deze mensen zijn naar Berlijn gekomen met het idee dat het dan wel zal lukken. Maar wat zal dan wel lukken? Het kunstenaarsschap is speculatief, er is geen garantie dat je er op een dag je geld ermee kan verdienen. Ook al heb je de stap gemaakt van non-profit project space naar for-profit commerciele galerie, dit genereert nog geen kapitaal om te overleven. Ja overleven, dat doen de meesten hier, met een zero budget voor productie en een low budget voor levensonderhoud. En vaak komt dat geld ook nog niet uit Berlijn. De vraag is of je met deze manier van leven genoegen mee neemt. Berlijn is een stad voor internationale contacten en studie, that's it. Je komt en je gaat weer. En zo is het.
RH

Our New Year's resolution

Fucking Good Art Poster #1, 2012 – in selfless service to our community

Vivienne Westwood naked

Re-photograhed Vivienne Westwood by RH
032c Workshop / Joerg Koch. Re-photographed Vivienne Westwood when visiting the exhibition Men and Women, by photographer Juergen Teller, in the beautiful designed large vitrine in the office of 032c magazine Berlin.

Re-photograhed Vivienne Westwood by RH.
032c Workshop / Joerg Koch. Re-photographed Vivienne Westwood when visiting the exhibition Men and Women, by photographer Juergen Teller, in the beautiful designed large vitrine in the office of 032c magazine Berlin.

Tien jaar na Rotterdam Culturele Hoofdstad (2001)

Reactie op: Meesterwerken zonder publiek–Tien jaar na Rotterdam Culturele Hoofdstad (2001), De Groene Amsterdammer 30 maart, Floor Milikowski.

'Wat doe je met een havenstad in verval? Vol inzetten op kunst en cultuur. Maar wat is er tien jaar na Rotterdam culturele hoofdstad van Europa nog over van de kunstscene? 'De energie van toen is er niet meer.'

In haar artikel ‘Meesterwerken zonder publiek’ schets Floor Milikowski Rotterdam als een culturele woestijn, een lege vlakte. Aan de oppervlakte is dat misschien ook, en waait een stevige zeewind door de lege straten. Floor speelt wel vals. Loop eens op een willekeurige avond door de straten – buiten de toeristen zone uiteraard – in Amstedam. Geen hond op straat! Rotterdam geeft zichzelf niet zo gemakkelijk, dat is een afschuwlijk trekje, maar als je de moeite neemt en wat dieper graaft vind je een zeer rijke internationale subcultuur. Wij van Fucking Good Art hebben twee jaar op een rij deze subcultuur in kaart gebracht. Wij kwamen op 73 esthetische of culturele zones voor hedendaagse kunst. Niet niks voor een stad met iets meer dan een half miljoen inwoners. Wij keken verder dan museum Boijmans, Witte de With en het handjevol commerciele galeries. Wie actief deelneemt aan het presenteren of andere manier steunen van hedendaagse kunst staat op onze kaart. Dit zijn naast de instituten en galeries 20 projectruimtes of non-profit kunstenaarsinitiatieven, 9 kleine uitgevers en kunsttijdschriften, 9 collectieve ateliergebouwen met activiteiten, en 3 web-based projecten. Jammer dat geen van de geinterviewden van Het Wilde Weten of V2 Floor Milikowski daar op heeft gewezen.

Een goede vriend en kunstenaar gaf ooit eens de rake typering: Rotterdam heeft een “snijbloemencultuur.”, alles is kortetermijn denken, gericht op festivals en ‘dagjesmensen’. En kunstenaars (het intellectuele, en bijna enige publiek) zijn opportunisten, een stad die niet goed voor haar kunstenaars zorgt en niet genoeg kansen biedt, dan vertrekken wij toch gewoon naar een andere. Rond 2007, meen ik, begon de grote uittocht; naar Berlijn en naar andere grote steden zoals Brussel. Op zoek naar een opwindende internationale kunstscene met wel kansen en een interessant discours, goedkope woningen en ateliers, barretjes en een bohemien stadsleven. Berlijn is vergeleken met Rotterdam in diezelfde tien jaar tijd uitgegroeid tot dé culturele hoofdstad van Europa. Berlijn zegt de burgemeester Klaus Wowereit ‘ist arm aber sexy’. Er is hier nog veel mogelijk, maar geen cent te verdienen. Er wonen volgens een schatting van het blad Zitty meer dan 20.000 creatieven, zo’n 300 commerciele galeries hebben hun deuren geopend, en meer dan 60 initiatieven van kunstenaars en curatoren zijn actief. Daar kan geen andere Europese stad tegenop, ook onze culturele hoofdstad Amsterdam niet.

De jaren negentig waren de “Golden Years”. Er was heel veel mogelijk in het “Kremlin aan de Maas” zoals het Rotterdam van burgemeester Bram Peper toen werd genoemd. De Witte de With onder bevlogen leiding van Chris Dercon verknoopte de Nederlandse kunst met de internationale kunstwereld. We waren zeer internationaal. De jaren negentig waren ook de jaren van het IFFR van Simon Fields, die samen met Chris Dercon exploding cinema hadden geinitieerd. Dit waren belangrijke tentoonstellingen die ‘cinema’ toonden in het museum, en de discussie op gang brachten over ‘moving image’, en de relatie kunst en visueel onderzoek. In de lege havenloodsen hadden kunstenaars enorme ateliers, gratis of toch bijna voor niks. Er werden in de grote gebouwen van de vijf kunstenaarscollectieven geweldige tentoonstellingen, performances, en feesten georganiseerd. Door de residency-programma’s van deze collectieven en het CBK  groeide gestaag een zeer interessante internationale scene. Iedereen deed-het-zelf en we groeiden met elkaar op. Vrije jongens waren wij. Nu is Rotterdam de stad van ‘zero tollerence’, de straten zijn schoon geveegd, de junks met dwang omgeschoold tot straatveger en , hun tehuis de Paulus Kerk platgegooid, de rafelranden recht geknipt, en de vrije ruimte voor improvisatie dichtgespijkerd. Katendrecht is opgeruimd en sindsdien heeft de grootste haven van Europa geen hoerenbuurt meer. Nog een voorbeeld. AVL-ville, een autarkische vrijstaat in wording van Joep van Lieshout, opgericht in het culturele jaar 2001, werd door de Brandweer na een aantal maanden weer gesloten. Sindsdien is het stil geworden in Rotterdam, omdat niks meer kan en mag. Er begon een stevige populistische wind te waaien door de straten van het museumkwartier, en met deze wind verdween de ambitie om van Rotterdam een “serieuse” kunststad te maken. 2001 was het begin van de festivals – Rotterdam heeft er ongeveer 20 - en Disneyficatie. Marcel Möring schreef het zeer kritische stuk Rotterdam grossiert in goedkoop ondergoed (NRC Handelsblad, 19-09-2009). De in 2002 aangestelde directeur van Witte de With Catherine David (curator van de Documenta X) gooide na drie jaar de handoek in de ring en vetrok naar Parijs. Haar programma zou volgens de populisten te intellectueel zijn. Haar antwoord: kunst is geen toerisme.

Wat misschien niet veel mensen weten, is dat veel van de curatoren van de instituten niet in Rotterdam (blijven) wonen, maar in Amsterdam, Brussel of Berlijn. Zo zal het nooit lukken. Als zij zich niet meer willen engageren met de stad en er niet in geloven, wie dan wel? De kunstenaars! De subcultuur zorgt al meer dan 25 jaar voor continuiteit, vernieuwing, en internationale uitwisseling. Maar hoe lang gaan we dat nog doen, er komt toch niemand kijken. Rotterdam is in tien jaar tijd een hele saaie stad geworden, en de internationale kunstscene vermoord. Tijd om te vertrekken, bijvoorbeeld naar de hoofdstad van Europa.

RH

Marcel Möring - Rotterdam grossiert in goedkoop ondergoed (NRC Handelsblad, 19-09-2009)

Like rats...

The international artists and curators begin to leave Holland... like rats deserting a sinking ship. RH

Marathon

Marathon ongeschonden. RH

Marathon man

Marathon man Henk Vis

vlnr, Nienke Terpsma, ..., politieagent (stille), Henk Vis, Sandra Smets

15:00 uur. Niks, helemaal niks, geen actiegroep met potten witte verf. Alleen een handjevol politieagenten, waaronder twee "stille", Sandra Smets met een vriendin, Anton Hoeksema, een kunstenaar wiens naam ik vergeten ben, Nienke en ik, en de maker van het beeld Henk Vis. Waar was Dees en de werkgroep IBR nou? De flyer is in het Scheepvaartkwartier verspreid, en lag ook bij het CBK in de Binnenweg. Vreemd! Henk Vis vertelt dat in de 10 jaar dat het beeld er staat er eigenlijk nog nooit echt graffiti op gespoten is. Deze actiedag heeft meer iets van een spruitjesdag.

15:45 uur. De meeste van ons vertrekken weer. Henk blijft nog even waken met de politie. We speculeren over de dader(s). Een radicale xenofobe kleurenblinde splintergroep kan het niet zijn geweest, anders hadden die er echt wel gestaan met spandoeken en witte verf. Het moet wel een kunstproject zijn, maar dan eentje van de flauwe soort. Kan dit worden opgevat als terrorisme, en kan de bedenker daarvoor worden opgepakt? Maar ja, wat schiet je ermee op. Een aantal namen komen in ons op. Is het een Flashmop van Harmen de Hoop, of een aantal van zijn studenten die van Harmen nu toch echt eens iets radicaals moeten doen in de openbare ruimte? Anders krijgen ze geen punten, en kunnen ze de academie en een carriere in de kunst wel vergeten. Of een extreme graffiti van Jeroen Jongeleen? Of politieke kunst van Jonas Staal, of BAVO?

Wel ontluisterend dat er maar zo weinig mensen bereid zijn om op te komen voor de kunst. Waar zijn nou al die kunstenaars die in Rotterdam wonen, en die samen met de immigranten de stad zo kleurrijk maken? We kunnen ook zeggen: het beeld heeft helemaal geen hulp nodig. Het weet al 10 jaar de vandalen en kunsthaters van zich af te houden, en dat is hem vandaag weer gelukt. Bravo! En Henk? Die lacht er om.
RH

Marathon ongeschonden

Marathon

15:00 uur. Niks, helemaal niks, geen protesterende splintergroep of  kunstenaar of menigte. Alleen een handjevol politieagenten, waaronder twee "stille", Sandra Smets met een vriendin, Anton Hoeksema, een kunstenaar wiens naam ik vergeten ben, Nienke en ik, en de maker van het beeld Henk Vis. Waar was Dees nou? De flyer is in het Scheepvaartkwartier verspreid, en lag ook bij het CBK in de Binnenweg. Vreemd! Henk Vis verteld dat in de 10 jaar dat het beeld er staat er eigenlijk nog nooit echt graffiti op gespoten is.

15:45 uur. De meeste van ons vertrekken weer. Henk blijft nog even waken met de politie. We speculeren over de dader(s). Een radicale xenofobe kleurenblinde splinergroep kan het niet zijn geweest, anders hadden die er echt wel gestaan met spandoeken en witte verf. Het is een kunstproject. Een aantal namen komen in ons op. Is het een Flashmop van Harmen de Hoop, of een aantal van zijn studeneten die van Harmen nu toch echt eens iets radicaals moeten doen on genoeg punten te krijgen om op de academie te kunnen blijven? Of een extreme graffiti van Jeroen Jongeneel? Of politieke kunst van Jonas Staal, of BAVO?

Wel schokkend dat er maar zo weinig mensen bereid zijn om op te komen voor een beeld. We kunen ook zeggen: het beeld weet al 10 jaar vandalen van zich af te schudden, en dat is hem vandaag weer gelukt. Bravo!